تزریق چربی، عوارض و راه‌های کاهش آن - قسمت اول

عوارض تزریق چربی

تزریق چربی برای جوانسازی صورت

اگر چه تزریق چربی به عنوان یک روش مطمئن و ایمن گزارش شده است و عوارض جانبی گزارش شده از آن کم دیده می‌شود ولی مانند هر روش جراحی دیگر نیز این روش بدون عوارض نمی‌باشد.

اغلب عوارض مربوط به جنبه ظاهری و زیبایی بیمار میباشد و بیشتر موارد در ارتباط با محل، حالت، و حجم بافت چربی تزریق شده به ناحیه دریافت کننده چربی می‌باشد. این موارد عبارتند از:

1- تصحیح بیش از حد مورد نیاز ( overcorrection)

2- تصحیح کمتر از حد مورد نیاز (under correction)

3- نامنظمی های قابل مشاهده

4- جابجایی چربی تزریق شده

5- مشکلات مربوط به محل  برداشت چربی

همیشه برای یک نتیجه موفق، بهبودی در فرم صورت یا بدن بیمار کافی نیست. یکی از مشکل ترین ارکان این روش این است که بتوان قبل از انجام تزریق، به صورت قابل اطمینان پیش بینی کرد که بیمار چه آرزوها و انتظاراتی دارد و چی چیزی بیمار را خوشحال خواهد کرد و اغلب این دو موضوع با هم یکی نمیباشند.

علاوه بر آن، اگر بیمار از نظر روحی و روانی برای :

- تغییرات که بعد از تزریق در ظاهر صورت و بدن بوجود می‌آید.

- سیر و روند بعد از تزریق چربی

- حوادث غیرمنتظره احتمالی

آماده نشده باشد، حتی اگر تزریق چربی ازسایر جهات موفق انجام شده باشد، موجب یائس و ناامیدی بیمار می‌شود. جراحی که تزریق را انجام می‌دهد باید با عوارض تزریق چربی آشنا باشد و در مورد شایعترین مشکلاتی که ممکن است در تزریق چربی رخ دهد، بیمار را آگاه کند. قبل از انجام تزریق چربی، بیمار باید رضایت نامه آگاهانه را بدقت مطالعه کرده و جزئیات آن را بفهمد. ( در رضایت نامه جزئیات روش تزریق، همراه با نتایج قابل انتظار، سیر و روند بعد از جراحی، مسئولیت بیمار در طی دوران نقاهت و عوارض بالقوه، توضیح داده شده است.)

سایرعوارض بالقوه تزریق چربی عبارتند از:

1- عفونت

2- کلسیفیکاسیون

3- نکروز

4- ایجاد کیست روغنی

5-آمبولی

6- آسیب به عناصر تشریحی شامل اعصاب، عضلات و غدد

خوشبختانه میزان عوارض تزریق چربی در مقایسه با بیشتر روشهای بازجراحی، بسیار کم میباشد.

عوارض احتمالی تزریق چربی عبارتند از:

الف) عوارض مربوط به زیبایی

1- حجم ناکافی

2- جذب

3- ورم

4- نامنظمی ها، توده ها، کلسیفیکاسیون ها و کیست روغنی

5- جابجایی چربی

6- عوارض مربوط به محل قرار گرفتن بافت چربی

ب) عوارض عمده

1- عفونت

2- آسیب در عناصر تشریحی

3- عوارض داخل عروق (اینتراواسکولار) مانند آمبولی، سکته،کوری، نکروز پوستی، مرگ و انسداد شریان ترمینال مرکزی

 

عوارض زیبایی

حجم ناکافی

هدف از تزریق چربی، زنده ماندن بافت چربی تزریق شده به صورت مساوی و قابل پیش‌بینی میباشد. شایعترین شکایت بیماران بعد از فروکش کردن ورم این است که میگویند انتظار حجم بیشتر یا کمتر در یک ناحیه خاص را داشته اند. برای تخمین میزان حجم چربی که باید تزریق شود باید عوامل متعددی را از جمله میزان جذب و ورم حین جراحی در نظر داشت. مشخص کردن مقدار دقیق پرشدگی که موجب رضایت بیمار خواهد شد، میتواند مشکل باشد. حتی بعد از اینکه با جراح در مورد تغییرات مورد نظر به توافق رسیدند، متغییرهای متعددی بر نتیجه کار تاثیر خواهد گذاشت. سوالی که به طور شایع از جراح پرسیده میشود این است که چه مقدار از چربی تزریق شده زنده و باقی خواهد ماند؟ در حال حاضر ممکن نیست که یک پاسخ رضایت بخش و قانع کننده به این سوال داد.

یک روش برخورد مناسب، مشاهده عکس‌های بیمار است، وقتی که برای معاینات کنترل مراجعه می‌کند و مشاهده این که چه مقدار چربی تزریق شده است تا تغییرات خاص ایجاد کند. مهم این است که متوجه شویم که مقادیر مختلف تزریق چربی چه تغییراتی را ایجاد میکنند، تا این که بر روی این سوال تمرکز کنیم که چه مقدار چربی تزریق شده زنده خواهد ماند.

جذب (Resorption)

بعد از فروکش کردن ورم، اگر بیمار انتظار حجم و پری بیشتری نسبت به آنچه که ایجاد شده را داشت، سوالی که مطرح میشود این است که آیا این مسئله در اثر تزریق ناکافی چربی ایجاد است یا در اثر جذب شدن چربی؟

در حقیقت یکی از اشکالات اصلی تزریق چربی مساله جذب شدن چربی است که این میزان از 25 تا 80 درصد متغییر است.

راه‌های متعددی برای به حداقل رساندن جلوگیری از جذب چربی وجود دارند که عبارتند از:

- بدست آوردن چربی خالص

- کاهش میزان تروما

- حفظ قابلیت زنده ماندن چربی

 

 بدست آوردن چربی خالص

بطور ایده‌آل باید جراح با حذف خون، اجزای روغنی و سایر بقایا، خالصترین چربی ممکن با حداقل آسیب به بافت چربی را بدست بیاورد. بنظر می‌رسد که وجود خون، اسیدهای چرب و سایر بقایا، باعث تحریک یک پاسخ التهابی میشوند که باعث تحریک و شروع جذب چربی‌ها می‌شوند.

صرف نظر از اینکه چربی با چه دقتی آماده می‌شود به صورت 100 درصد خالص نخواهد بود. حتی بعد از عمل آوری چربی گرفته شده، درجات مختلفی از روغن، خون و سایر ناخالصی‌ها نظیر لیدوکائین در آن وجود خواهد داشت. علاوه بر آن مقادیر مختلفی از مواد پالایش شده که تزریق میشوند زنده نخواهند ماند. حتی با تکنیک دقیق، در اثر فشار منفی، تماس با هوا و ترومای مکانیکی در طی برداشت و پالایش بافت چربی شکننده، قسمتی از بافت چربی خواهد مرد.

کاهش میزان تروما

گرفتن یا تزریق چربی از طریق کانول کوچک باعث ایجاد فشار مثبت و ترومای مکانیکی بیشتر بر روی قطعات بافت چربی میشود. این تروما از فردی به فرد دیگر متفاوت است، بعنوان مثال در افراد لاغر سلولهای چربی حاوی مقادیر کمتری از تری گلیسیرید میباشند که باعث کوچکترشدن آنها میشود. وقتی قطعات بافتی از سلولهای کوچکتری تشکیل شده باشند. احتمال عبور آنها از کانول بدون پارگی بیشتر است.

در افراد چاقتر، سلولهای چربی حاوی مقادیر بیشتری تری گلیسیرید می‌باشد، بنابراین بزرگتر هستند. این سلول‌های بزرگتر با دیواره‌ی سلولی تحت کشش براحتی می‌توانند بوسیله مانورهای مکانیکی همراه با برداشت، خالص‌سازی و تزریق چربی پاره شوند.

تخمین درصد دقیق میزان بافتی که در این مراحل از بین میروند قابل تشخیص نمی‌باشد.

حفظ قابلیت زنده ماندن

تحت شرایط ایده آل درصد کمی از چربی پیوند داده شده از بین خواهد رفت، اما وضعیت های خاص احتمال بروز نکروز چربی را افزایش میدهند. ایسکمی عمده ترین علت این عارضه می‌باشد.

ضروری است که از تزریق زیاد چربی در یک ناحیه کوچک خودداری شود، زیرا یاعث نکروز قسمت مرکزی سلولهای چربی پیوند شده می‌شود. مرگ سلولهای چربی و پیش سازهای آنها باعث فیبروز، لکسیفیکاسیون و ایجاد کیست روغنی می‌شود.

برعکس آن تزریق مقادیر کمتر و لایه به لایه چربی باعث ایجاد حداکثر سطح تماس شده و میزان موفقیت پیوند را افزایش میدهد.

تزریق با فشار زیاد چربی در یک ناحیه محدود مانند بینی یا تزریق چربی به صورت لایه‌های ضخیم (به عنوان مثال پرکردن فرورفتگی عمیق در ناحیه جناق قفسه سینه) میتواند منجر به نکروز شود، زیرا بافت پیوند شده تغذیه یا تنفس کافی (اکسیژن کافی) دریافت نخواهد کرد و علاوه بر آن در دراز مدت آتروفی بافت، ایجاد کیست روغنی و کلسیفیکاسیون پیشرونده را در پی خواهد داشت.